Elektrik Piyasası Mevzuatında Önemli Değişiklikler Yapıldı
19 Ekim 2026 tarihli ve 33405 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan yönetmeliklerle, elektrik piyasasının işleyişine ilişkin kapsamlı değişiklikler yapılmıştır. Bu kapsamda, başta lisanslandırma süreçleri, elektrik depolama faaliyetleri, lisanssız elektrik üretimi, dengeleme ve uzlaştırma, yan hizmetler ile yenilenebilir enerji kaynaklarının desteklenmesi olmak üzere çeşitli alanlarda yeni düzenlemeler getirilmiştir.
Söz konusu değişikliklerle, özellikle elektrik depolama tesislerinin lisanslandırma süreçlerinde belirlenecek teminat miktarlarının belirlenme usulünde değişiklikler yapılmış ve sistem güvenliğinin sağlanması amacıyla lisanssız elektrik üreticilerine yönelik ilave yükümlülükler öngörülmüştür. Bu çerçevede, yapılan başlıca değişiklikler aşağıda özetlenmektedir.
1. Elektrik Piyasası Lisans Yönetmeliği
2 Kasım 2013 tarihli ve 28809 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Elektrik Piyasası Lisans Yönetmeliği’nde yapılan değişikliklerle, özellikle depolamalı elektrik üretim tesislerinin lisanslandırılması ve teminat süreçlerine ilişkin hükümler yeniden düzenlenmiştir.
Elektrik depolama ünitelerine ilişkin ön lisans ve lisans süreçlerinde başvurucu tarafından yatırılması gereken teminat tutarının hesaplanmasında elektrik depolama ünitelerinin “kapasitesi” yerine “gücü” esas alınacaktır. Söz konusu değişiklikle, elektrik depolama ünitelerine ilişkin ön lisans ve lisans süreçlerindeki teminat miktarlarının, tesisin yapısına bağlı olarak, azalabileceği öngörülmektedir.
Depolamalı elektrik üretim tesislerinin lisans başvurularında sunulan teminatların, üretim tesisinin tamamı işletmeye geçinceye kadar iade edilmemesi öngörülmüştür. Elektrik depolama ünitelerine ilişkin teminat iadelerinde ise kabulü gerçekleştirilen depolama ünitesinin gücü esas alınacaktır.
Mücbir sebep hallerine ilişkin yeni bir düzenleme yapılarak daha önce mücbir sebep olarak değerlendirilen bir olayın üretim tesisi yatırımının tamamlanmasını engelleyecek şekilde süreklilik kazanması durumunda, söz konusu olayın EPDK tarafından mücbir sebep kapsamında değerlendirilmeyeceği hüküm altına alınmıştır. Böylece, yatırımın tamamlanmasını kalıcı olarak engelleyen olaylara dayanılarak mücbir sebep gerekçesiyle süre uzatımı alınmasının önüne geçilmesi amaçlanmaktadır.
Lisans sahibi tüzel kişilerin ünvanlarına ilişkin sınırlamalar genişletilerek tedarik lisansı ve toplayıcı lisansı sahibi şirketlerin, dağıtım lisansı sahibiyle ilişkili olduğu izlenimini yaratabilecek ünvanların kullanımını kısıtlanmıştır.
2. Elektrik Piyasası Bağlantı ve Sistem Kullanım Yönetmeliği
28 Ocak 2014 tarihli ve 28896 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Elektrik Piyasası Bağlantı ve Sistem Kullanım Yönetmeliği’nde yapılan değişikliklerle, elektrik depolama tesislerinin şebekeye bağlantısı ve sistem kullanımı ile teminat yükümlülüklerine ilişkin yeni düzenlemeler getirilmiştir.
Tüketicilerin kendilerine bağlantı anlaşması ile tahsis edilen kapasiteden (anlaşma gücü) daha yüksek kurulu güce sahip elektrik depolama tesisleri kurabilmelerine imkân tanınmış, bununla birlikte söz konusu tesislerin şebekeye enerji vermesini ve anlaşma gücünün aşılmasını engelleyecek otomatik güç kontrol ünitesi ile enerji kesme sisteminin kurulması zorunlu tutulmuştur.
Dağıtım sistemi kullanımına ilişkin teminat yükümlülükleri yeniden düzenlenmiştir. Son 24 ay içerisinde faturalarını eksiksiz ödeyen ve temerrüde düşmeyen kullanıcılar bakımından teminat hesaplamasında uygulanacak oran sınırlandırılmıştır. Mevcut düzenlemeler kapsamında fazla tahsil edilmiş teminatların ise değişikliğin yürürlüğe girmesinden itibaren bir ay içerisinde iade edilmesi öngörülmüştür.
3. Elektrik Piyasasında Depolama Faaliyetleri Yönetmeliği
9 Mayıs 2021 tarihli ve 31479 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Elektrik Piyasasında Depolama Faaliyetleri Yönetmeliği’nde tüketiciler tarafından elektrik depolama tesisi kurulmasına ilişkin koşullar değiştirilmiştir.
Tüketicilerin, ilgili şebeke işletmecisinin uygun görüşüyle aynı ölçüm noktasında elektrik depolama tesisi kurmalarına imkan tanınmış, anlaşma gücünü aşan kurulu güce sahip tesisler için ise teknik güvenlik ve kontrol sistemlerinin oluşturulması zorunlu tutulmuştur.
4. Elektrik Piyasasında Lisanssız Elektrik Üretim Yönetmeliği
12 Mayıs 2019 tarihli ve 30772 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Elektrik Piyasasında Lisanssız Elektrik Üretim Yönetmeliği’nde yapılan değişikliklerle, lisanssız elektrik üretim tesislerinin sistem güvenliğine ilişkin yükümlülükleri genişletilmiştir.
Elektrik dağıtım şirketleri ile dağıtım lisansı sahibi organize sanayi bölgeleri ve endüstri bölgelerine, acil durumlarda lisanssız elektrik üretim tesislerini uzaktan kontrol edebilme imkânı tanınmıştır. Acil durum müdahale sonrasında tesisin yeniden enerjilendirilmesine ilişkin sorumluluk ise üreticiye bırakılmıştır.
Acil durum yük atma talimatlarına uymayan lisanssız elektrik üreticileri bakımından mali sonuçlar düzenlenmiştir.
Lisanssız elektrik üretim tesislerinde, tesisin elektriksel gücünü aşmamak kaydıyla kapasite sınırlaması olmaksızın elektrik depolama ünitesi kurulabilmesine imkân tanınmıştır.
Lisanssız elektrik üreticilerinin, bağlantı anlaşmalarının tadili için değişikliğin yürürlüğe girmesinden itibaren 60 gün içinde şebeke işletmecisinebaşvuruda bulunmaları zorunlu tutulmuştur.
5. Elektrik Piyasası Dengeleme ve Uzlaştırma Yönetmeliği
14 Nisan 2009 tarihli ve 27200 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Elektrik Piyasası Dengeleme ve Uzlaştırma Yönetmeliğinde yapılan değişikliklerle, dengeleme güç piyasasında teklif ve bildirim süreçleri yeniden düzenlenmiştir.
Yük alma ve yük atma tekliflerinin saatlik baz yerine uzlaştırma dönemi esas alınarak sunulması öngörülmüştür. Ayrıca kesinleşmiş gün öncesi üretim ve tüketim programları ile emre amade kapasite bildirimlerine ilişkin süreler yeniden düzenlenmiş ve lisanssız elektrik üretim tesisleriyle ilişkilendirilen tüketim noktalarının uzlaştırma süreçlerine dahil edilmesine yönelik teknik hükümler getirilmiştir.
6. Elektrik Piyasası Yan Hizmetler Yönetmeliği
26 Kasım 2017 tarihli ve 30252 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Elektrik Piyasası Yan Hizmetler Yönetmeliğinde yapılan değişikliklerle, özellikle talep tarafı katılımı hizmetinin sunulması, performansın değerlendirilmesi ve hizmet karşılığında yapılacak ödemelere ilişkin esaslar güncellenmiştir.
Toplayıcıların aktivasyon talimatlarını yerine getirme performanslarının değerlendirilmesinde esas alınacak sapma oranları yeniden belirlenmiştir.
Dağıtım sistemine bağlı tüketim tesislerinin toplayıcılık faaliyetlerine katılımına ilişkin başvurularda, sayaç bilgilerini ve anlaşma gücünü içeren, ilgili dağıtım lisansı sahibi tarafından onaylanmış belgelerin sunulması zorunlu hale getirilmiştir.
Yan hizmet performans testlerinin gerçekleştirilmesi ve test sertifikalarının ve/veya raporlarının düzenlenmesinin TEİAŞ tarafından gerçekleştirileceği süre 31 Aralık 2026 tarihine kadar uzatılmıştır.
7. Organize Sanayi Bölgelerinin ve Endüstri Bölgelerinin Elektrik Piyasası Faaliyetlerine İlişkin Yönetmelik
25 Temmuz 2024 tarihli ve 32612 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Organize Sanayi Bölgelerinin ve Endüstri Bölgelerinin Elektrik Piyasası Faaliyetlerine İlişkin Yönetmeliği’nde yapılan değişiklikler ile dağıtım lisansı sahibi tüzel kişilerin acil durum talimatlarına uyma ve ilgili bilgileri paylaşma yükümlülükleri genişletilmiştir.
Dağıtım lisansı sahibi organize sanayi bölgeleri ve endüstri bölgelerine, sistem güvenliğinin sağlanması amacıyla lisanssız elektrik üretim tesislerine yönelik yük atma talimatlarını ve Türkiye Elektrik İletim A.Ş. tarafından iletilen acil durum talimatlarını uygulama yükümlülüğü getirilmiştir. Bu kapsamda, söz konusu bölgelerin ilgili talimatlar doğrultusunda gerekli müdahaleleri gerçekleştirmeleri zorunlu hale getirilmiştir.
İlgili tesislere ilişkin bilgilerin ve talimatların uygulanma sonuçlarının yetkili kuruluşlara eksiksiz ve süresi içerisinde bildirilmesi öngörülmüştür.
8. Yenilenebilir Enerji Kaynaklarının Belgelendirilmesi ve Desteklenmesine İlişkin Yönetmelik
1 Ekim 2013 tarihli ve28782 sayılı Resmî Gazede’de yayımlanan Yenilenebilir Enerji Kaynaklarının Belgelendirilmesi ve Desteklenmesine İlişkin Yönetmelik’te yapılan değişikliklerle, Yenilenebilir Enerji Kaynakları Destekleme Mekanizması (“YEKDEM”) kapsamında elektrik depolama ünitelerinin uzlaştırma süreçleri ve destekleme bedellerinin hesaplanmasına ilişkin esaslar yeniden düzenlenmiştir.
Depolamalı elektrik üretim tesislerinde depolama ünitesinin şebekeden enerji çekmesi halinde, depolanan enerjinin sisteme yeniden verilmesinin YEKDEM hesaplamalarına etkisine ilişkin özel hükümler getirilmiştir.
Yanıltıcı veya sahte belgelerle YEKDEM’den yararlanılması ya da haksız destekleme ödemesi alındığının tespit edilmesi halinde, ilgili tutarların 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun’un 51. maddesinde öngörülen faiz oranı esas alınarak güncellenmesi ve geri tahsil edilmesine ilişkin düzenlemeler yapılmıştır.
Söz konusu değişikliklerle, elektrik piyasasında dengeleme ve uzlaştırma süreçlerinin etkinliğinin artırılması, sistem güvenliğinin güçlendirilmesi ve piyasa katılımcılarının yükümlülüklerinin netleştirilmesi amaçlanmaktadır. Özellikle toplayıcılık faaliyetleri, acil durum talimatları ve YEKDEM kapsamındaki düzenlemeler, ilgili piyasa katılımcıları açısından yeni operasyonel ve mali yükümlülükler doğurmaktadır. Bu çerçevede, elektrik piyasasında faaliyet gösteren şirketlerin mevcut uygulamalarını ve sözleşmesel yükümlülüklerini yeni düzenlemeler doğrultusunda gözden geçirmeleri önem arz etmektedir.
Yazının tamamını PDF formatında buradan indirebilirsiniz.
İşbu bilgi notu, Türk hukukunun genel prensipleri çerçevesinde ve konu hakkında genel bir bilgilendirme yapmak amacıyla hazırlanmış olup tanıtım/reklam ve somut olaylar özelinde bir değerlendirme içermemektedir. Bu nedenle, işbu bilgi notunda yer alan bilgiler her durum için özel koşullara bağlı olarak farklılık gösterebilir ve Vardar Şanlı Avukatlık Bürosu bu durumlardan sorumlu tutulamaz.
