Kıymetli Madenlerin Dijitalleştirilmesi ve Rafinerilerin Yükümlülüklerine İlişkin Yeni Düzenlemeler

29 Temmuz 2026 tarihli ve 33324 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren “Kıymetli Maden Standartları ve Rafinerileri Hakkında Tebliğ (Tebliğ No: 2023/1)’de Değişiklik Yapılmasına Dair Tebliğ (Tebliğ No: 2026/1)” (“Değişiklik Tebliği”) ile sermaye piyasalarını ve kıymetli maden rafinerilerini doğrudan ilgilendiren önemli düzenlemeler yapılmıştır.

Değişiklikler kapsamında, fiziki kıymetli madenlerin dağıtık defter teknolojisi kullanılarak dijital varlıklara dönüştürülmesine ve bu varlıkların Borsa İstanbul nezdinde işlem görmesine ilişkin hukuki çerçeve oluşturulmuş, ayrıca faaliyet izni başvurusu değerlendirme aşamasında bulunan rafineriler bakımından Kıymetli Maden Takip Sistemi (“KMTS”) kapsamında yeni yükümlülükler ve uyum süreleri öngörülmüştür.

1. Dijital Kıymetli Maden Dönüşümü ve Borsa İşlemlerine İlişkin Düzenlemeler

Değişiklik Tebliği’nin 1. maddesi ile fiziki karşılığı Darphane veya Borsa İstanbul A.Ş. (“Borsa”) nezdinde saklanan işlenmemiş kıymetli madenlerin dijital ortama aktarılmasına ilişkin hukuki çerçeve çizilmiştir. Düzenleme uyarınca, belirli bir saflık derecesinde ve ağırlıkta olan altın, gümüş gibi fiziki kıymetli madenlerin, Borsa üyeleri arasında transferine imkân sağlayan ve dağıtık defter teknolojisi altyapısına sahip bir sistem üzerinden dönüştürülmesi imkânı getirilmiştir.

Söz konusu dönüştürme işlemini gerçekleştirme yetkisi, 6362 sayılı Sermaye Piyasası Kanunu kapsamında faaliyet gösteren merkezi takas kuruluşlarıyla sınırlandırılmıştır. Bu çerçevede, Takasbank gibi merkezi takas kuruluşları, fiziki kıymetli madenlerin dijital varlıklara dönüştürülmesi sürecinde yetkili kuruluş olarak faaliyet gösterebilecektir. Düzenlemede ayrıca, dönüştürme sonucunda oluşturulan dijital varlıkların gayri maddi varlık niteliğinde olduğu açıkça belirtilmiştir. Bununla birlikte, söz konusu varlıkların sermaye piyasası aracı veya kripto varlık hizmet sağlayıcı platformlarında işlem gören kripto varlık olarak değerlendirilmeyeceği hüküm altına alınmıştır.

İlgili kıymetli madenin dijital kıymetli madene dönüştürülebilmesi ve Borsa nezdinde işlem görebilmesi için Hazine ve Maliye Bakanlığının uygun görüşünün alınması zorunluluğu getirilmiştir. Uygulamaya, kayıt sistemine ve işlemlerin yürütülmesine ilişkin usul ve esaslar ise Borsa tarafından belirlenecektir.

Değişiklik Tebliği’nin 3. maddesi ile mevcut dijital kıymetli maden varlıkları bakımından bir geçiş hükmü öngörülmüştür. Buna göre, 29 Temmuz 2026 tarihi itibarıyla gayri maddi varlık niteliğinde dijital kıymetli madene dönüştürülmüş bulunan varlıkların Borsa nezdinde işlem görmesi veya işlem görmeye devam etmesi için de Hazine ve Maliye Bakanlığının uygun görüşünün alınması gerekecektir.

2. Kıymetli Maden Takip Sistemi ve Rafinerilerin Uyum Yükümlülükleri

Değişiklik Tebliği’nin 2. maddesi ile Türkiye’de yerleşik olan, Hazine ve Maliye Bakanlığına faaliyet izni başvurusunda bulunan ve başvuru değerlendirme süreci devam eden tüzel kişi rafineriler bakımından yeni yükümlülükler ve uyum takvimleri düzenlenmiştir. Bu kapsamda, faaliyet izni başvurusu henüz sonuçlanmamış rafinerilerin üretim faaliyetlerini KMTS kapsamında yürütmeleri zorunlu hale getirilmiştir.

Söz konusu rafinerilerin, KMTS kayıt işlemlerinin başlatılabilmesi amacıyla en geç 29 Ağustos 2026 tarihine kadar Darphaneye başvuruda bulunmaları gerekmektedir.

KMTS kayıt işlemleri Darphane tarafından onaylanan rafineriler ise onay tarihini takip eden bir ay içerisinde, KMTS kayıt tarihinden önce üretilmiş ancak henüz satışı gerçekleştirilmemiş olan standart işlenmemiş kıymetli madenler ile basılı kıymetli madenleri sisteme kaydetmekle yükümlüdür. Bu düzenleme doğrultusunda, faaliyet izni başvurusu değerlendirme aşamasında bulunan rafinerilerin yalnızca yeni üretimlerini KMTS kapsamında gerçekleştirmeleri yeterli olmayacak, aynı zamanda mevcut ve henüz satılmamış stoklarını da belirlenen süre içerisinde sisteme kaydetmeleri gerekecektir.

3. Sonuç

Yeni düzenleme, Türkiye'de emtiaya dayalı dijital varlıkların ve blokzincir tabanlı finansal ürünlerin mevzuat altyapısına kavuşturulması açısından stratejik bir adımdır. Sermaye piyasası kurumlarının, dijital kıymetli maden projelerini yapılandırırken Hazine ve Maliye Bakanlığının uygun görüşünün alınmasına yönelik süreci ve ilgili izin mekanizmalarını proje takvimlerine dahil etmeleri önem taşımaktadır. Diğer taraftan, faaliyet izni bekleyen rafinerilerin idari yaptırımlarla karşılaşmaması ve faaliyetlerinin aksamaması adına 29 Ağustos 2026 tarihine kadar Darphane başvurusunu yapmaları ve mevcut stok envanterlerini KMTS kayıtlarına hazır hale getirmeleri önem arz etmektedir.