Sosyal Ağ Sağlayıcıları Tarafından Çocuklara Özgü Ayrıştırılmış Hizmet Sunulmasına ve Yaş Doğrulamaya İlişkin Yönetmelik Yayımlandı
10 Ekim 2026 tarihli ve 33396 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Sosyal Ağ Sağlayıcı Tarafından Çocuklara Özgü Ayrıştırılmış Hizmet Sunulmasına ve Yaş Doğrulamaya İlişkin Yönetmelik (“Yönetmelik”) ile sosyal ağ sağlayıcıların çocuklara sundukları hizmetlere ilişkin kapsamlı bir düzenleyici çerçeve oluşturulmuştur.
1 Mayıs 2026 tarihinde yayımlanan Sosyal Hizmetler Kanunu ve Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun ile 5651 sayılı İnternet Ortamında Yapılan Yayınların Düzenlenmesi ve Bu Yayınlar Yoluyla İşlenen Suçlarla Mücadele Edilmesi Hakkında Kanun’da (“İnternet Kanunu”) değişiklikler yapılarak sosyal ağ sağlayıcılara yaş doğrulama mekanizmalarının kurulması, çocuklara özgü hizmetlerin sunulması ve ebeveyn kontrol araçlarının sağlanması gibi yeni yükümlülükler getirilmişti. Bu kapsamda hazırlanan Yönetmelik ile söz konusu yükümlülüklerin uygulanmasına ilişkin usul ve esaslar belirlenmiştir.
1 Kasım 2026 tarihinde yürürlüğe girecek Yönetmelik, Türkiye’den erişilebilen yerli ve yabancı sosyal ağ sağlayıcıları ve kullanıcıları kapsamakta olup Yönetmelik uyarınca sosyal ağ sağlayıcıları için öngörülen yükümlülükler işbu Bilgi Notu’nda özetlenmektedir.
I. Yaş Sınırlaması ve Yaş Doğrulama Yükümlülüğü
Yönetmelik’in 5. maddesi uyarınca, İnternet Kanunu’nda 1 Mayıs 2026'da yapılan değişikliklere paralel olarak sosyal ağ sağlayıcıların 15 yaşını doldurmamış çocuklara hizmet unması yasaklanmıştır. Bu kapsamda, kullanıcıların hesap oluşturma aşamasında e-Devlet Kapısı üzerinden üretilen yaş doğrulama belirteci aracılığıyla yaşlarını doğrulamaları öngörülmüştür. Söz konusu belirteç, yalnızca kullanıcının 15 ve 18 yaş eşiklerini doldurup doldurmadığına ilişkin bilgileri içerecek olup diğer kişisel verileri içermeyecektir.
Yönetmelik’in 7. maddesine göre, kullanıcının talebi üzerine e-Devlet Kapısı üzerinden oluşturulacak belirteç kullanıcı tarafından ilgili sosyal ağ platformuna yüklenecektir. Sosyal ağ sağlayıcı, belirtecin Siber Güvenlik Başkanlığı (“Başkanlık”) tarafından oluşturulduğunu teyit ederek kullanıcının yaş grubunu tespit edecektir. Yönetmelik uyarınca belirtecin yaş doğrulama dışında kullanılması yasaklanmıştır.
Doğrulama sonucunda 15 yaşını doldurmadığı tespit edilen kullanıcıların hesap oluşturma talepleri reddedilecek, 15 yaşını doldurmuş ancak 18 yaşını doldurmamış kullanıcılar ise çocuklara özgü ayrıştırılmış hizmet kapsamına alınacaktır.
Yönetmelik uyarınca, sosyal ağ sağlayıcılar hizmet süresince kendi yaş doğrulama yöntemlerini uygulamaya devam edecek; doğrulanan yaş grubuyla uyumsuz kullanıma ilişkin makul şüphe hâlinde belirteçle yeniden doğrulama yapılıncaya kadar ilgili hesabı askıya alacaktır.
Türkiye’de yerleşik olmayıp geçici olarak bulunan kullanıcılar, yaş doğrulama kontrol mekanizmalarından muaf tutulmuştur. Ancak bu kullanıcıların Türkiye’de sunulan sosyal ağ hizmetlerinden yararlanabilmeleri için Başkanlık tarafından e-Devlet Kapısı üzerinden yalnızca pasaport bilgileriyle oluşturulan istisnai bir belirteçi edinmeleri gerekmektedir.
II. Çocuklara Özgü Ayrıştırılmış Hizmet Sunulması
Yönetmelik’in 8. maddesi uyarınca, sosyal ağ sağlayıcıların 15 yaşını doldurmuş ancak 18 yaşını doldurmamış kullanıcılara sundukları hizmetleri, çocukların yaş ve gelişim düzeylerine uygun şekilde düzenlemeleri zorunlu kılınmıştır. Bu kapsamda çocuğun yüksek yararının gözetilmesi, gelişiminin korunması ve cinsel istismar ile ticari sömürü risklerinin önlenmesi esas alınmıştır. Yönetmelik kapsamında sosyal ağ sağlayıcıların yerine getirmesi gereken başlıca yükümlülükler şunlardır:
Gizlilik ve Hesap Güvenliği: Çocuk hesaplarında yüksek düzeyde gizlilik ayarları varsayılan olarak uygulanacak, kişisel verilerin işlenmesi asgari düzeyde tutulacak ve hesapların kamuya açık hâle getirilmesine izin verilmeyecektir. Ayrıca takipçi ve takip edilen bilgileri diğer kullanıcılara gösterilmeyecek; çocukların profil fotoğrafları, paylaşımları ve görsellerinin ekran görüntüsünün alınmasını önleyecek teknik tedbirler uygulanacaktır.
İletişim ve Etkileşim Sınırlamaları: Çocuk hesaplarına yalnızca çocuğun takip ettiği hesaplardan mesaj gönderilebilecek, görüldü bilgisi ve canlı yayın açma özelliğine yer verilmeyecektir. Çocuk hesaplarının diğer kullanıcılara veya diğer kullanıcıların çocuklara önerilmesi yasaklanmıştır.
İletişim Verilerinin Kullanımı: Çocuk hesaplarının telefon rehberleri, kişi listeleri, e-postalar ve diğer platformlardaki iletişim kaynaklarıyla senkronize edilmesi yasaklanmıştır. Hesap oluşturma, doğrulama, kurtarma, güvenlik ve ebeveyn denetimi amaçlarıyla ebeveynin iletişim bilgilerinin işlenmesi bu yasağın dışında tutulmuştur. Buna aykırı şekilde elde edilen veriler ve bunlardan türetilen kayıtlar gecikmeksizin silinecektir. Ayrıca üçüncü kişilerin iletişim verilerinin kullanılarak çocuk hesaplarının aranabilir, bulunabilir veya önerilebilir hâle getirilmesi yasaklanmıştır.
İçerik Sunumu ve Platform Tasarımı: Çocukların zararlı içeriklere maruz kalmasını azaltacak filtreleme ve öneri sistemi ayarlarının uygulanması zorunlu tutulmuştur. Bağımlılık geliştirme etkisi doğurabilecek hizmetler ile görsel içeriklerin kaydırma, dokunma, tıklama veya benzeri kullanıcı hareketleriyle ya da kendiliğinden ardışık olarak sunulmasını sağlayan arayüz, tasarım ve işlevlerin kullanılması da yasaklanmıştır.
Profilleme ve Reklamcılık: Çocuk hesaplarının kullanıcı davranışlarına göre özelleştirilmesi ve çocuklara ait kişisel verilerin profilleme veya kişiselleştirilmiş ticari reklam amacıyla kullanılması yasaklanmıştır.
Bilgilendirme ve Şeffaflık: Sözleşmelerin, kullanıcı ayarlarının ve veri politikalarının çocukların anlayabileceği şekilde sunulması ve ayrıştırılmış hizmet kapsamında alınan tedbirlerin sosyal ağ sağlayıcıların internet sitelerinde yayımlanması zorunlu kılınmıştır.
III. Ebeveyn Kontrol Araçları
Yönetmelik uyarınca, sosyal ağ sağlayıcıların çocukları yaşlarına uygun olmayan içerik, zararlı çevrim içi etkileşim ve aşırı kullanım risklerinden korumak amacıyla açık, anlaşılır ve kolay kullanılabilir ebeveyn kontrol araçları sunmaları zorunlu kılınmıştır. Anne, baba veya vasilerce kullanılabilecek bu araçların başlıca işlevleri ve temel esasları aşağıdaki gibidir:
Hesap ve Harcama Kontrolü: Ebeveynlerin çocuk hesaplarının ayarlarını ve özelliklerini yönetebilmesi, satın alma, kiralama ve ücretli üyelik gibi işlemleri onaylayabilmesi ve harcama limitleri belirleyebilmesi sağlanacaktır.
Kullanım Süresi ve Konum Paylaşımı: Ebeveynlerin çocuklarının sosyal ağ kullanım süresini takip etmesi, belirlemesi, sınırlandırması ile konum paylaşımı ayarlarını yönetmesine imkân tanınacaktır.
Erişilebilirlik ve Güvenlik: Yönetmelik uyarınca ebeveyn kontrol araçları Türkçe dil seçeneğiyle sunulacak, kolay erişilebilir ve farklı cihaz ve işletim sistemleriyle uyumlu olacaktır. Araçların etkinleştirildiği çocuğa bildirilecek ve ebeveynin bilgisi ile gerekli güvenlik doğrulaması olmaksızın devre dışı bırakılması engellenecektir.
Çocuğun Mahremiyeti: Ebeveyn kontrol araçları, çocuğun mahremiyetini orantısız biçimde sınırlandırmayacak şekilde tasarlanacaktır. Ayrıca sosyal ağ sağlayıcıların, ebeveyn kontrol araçlarının kapsamı ve kullanımına ilişkin bilgilendirmeyi internet sitelerinde yayımlamaları gerekmektedir. Bu araçların sunulması, çocuklara özgü ayrıştırılmış hizmet sunma yükümlülüğünü ortadan kaldırmamaktadır.
IV. Başvuru ve İtiraz Mekanizması
Yönetmelik, sosyal ağ sağlayıcıların yaş doğrulama sonuçları, hesapların askıya alınıp kapatılması ve ayrıştırılmış hizmet kapsamında uygulanan tedbirlere ilişkin ücretsiz, erişilebilir ve Türkçe dil bulunan bir başvuru ve itiraz mekanizması oluşturmalarını zorunlu tutmuştur. Başvuru ve itirazlar yalnızca otomatik sistemlerle değerlendirilemeyecek, yetkili kişiler tarafından da incelenecektir. Başvuru veya itiraz sonuçlanıncaya kadar hesaba ait içerik ve kişisel veriler silinemeyecektir. Ayrıca Yönetmelik kapsamında, başvuru ve itirazların sonucuna ilişkin bildirimlerde kullanıcıların Başkanlığa şikâyette bulunabileceklerinin veya yargı yoluna başvurabileceklerinin belirtilmesi zorunlu tutulmuştur. Ek olarak başvuru ve itiraz sayılarını, kabul oranlarını ve ortalama sonuçlandırma sürelerini yıllık olarak Başkanlığa bildirmeleri ve internet sitelerinde yayımlamaları yükümlülüğü getirilmiştir.
V. Mevcut Kullanıcı Hesaplarına İlişkin Geçiş Süreci
Yürürlük tarihinden önce oluşturulan ve yaş doğrulama belirteciyle doğrulanmamış mevcut hesapların 31 Mart 2027 tarihine kadar en az bir defa doğrulanması zorunlu kılınmıştır. Bu kapsamda, 15 yaşını doldurmadığı tespit edilen kullanıcıların hesapları, kullanıcıya bilgi verilmesinin ardından kapatılacaktır. Kapatılan hesaplara ilişkin veriler, itirazda bulunulmuşsa itirazın sonuçlanmasının ardından, itirazda bulunulmamışsa gecikmeksizin silinecektir. Yaş doğrulaması sonucunda 15 yaşını doldurmuş ancak 18 yaşını doldurmamış kullanıcılara ait olduğu tespit edilen mevcut hesaplar ise çocuklara özgü ayrıştırılmış hizmet kapsamına alınacaktır.
VI. Yaptırımlar
Yönetmelik’in 11. maddesi uyarınca, yükümlülüklerini yerine getirmeyen sosyal ağ sağlayıcılara İnternet Kanunu’nun Ek 4. Maddesi’nde öngörülen yaptırımlar uygulanacaktır. Bu kapsamda, bir önceki takvim yılındaki küresel cirolarının %3’üne kadar idari para cezası verilebilecek; cezanın tebliğinden itibaren 30 gün içinde yükümlülüğün yerine getirilmemesi hâlinde reklam yasağı uygulanabilecektir. Reklam yasağı kararından itibaren üç ay içinde yükümlülüğün yerine getirilmemesi halinde internet trafiği bant genişliğinin %50 oranında, ilk daraltma kararının uygulanmasından itibaren 30 gün içinde giderilmemesi hâlinde ise %90’a kadar daraltılması için sulh ceza hâkimliğine başvurulabilecektir. Yönetmelik’in 11. maddesine göre, yaptırım uygulanmadan önce ilgili sosyal ağ sağlayıcıya aykırılık bildirilecek ve aykırılığın giderilmesi için niteliğine göre makul bir süre tanınacaktır. Yaptırımın belirlenmesinde aykırılığın ağırlığı, süresi, etkilenen çocuk sayısı ve sosyal ağ sağlayıcının iyi niyetli uyum çabaları dikkate alınacaktır.
VII. Uygulama Rehberi ve Yürürlük
Yönetmelik’in 12. maddesi uyarınca, yaş doğrulama belirtecinin teknik yapısı, içerdiği bilgilerin formatı ve sosyal ağ sağlayıcıların doğrulama sürecinde izleyecekleri işlemler Başkanlık tarafından hazırlanarak sosyal ağ sağlayıcılarla paylaşılacak bir uygulama rehberinde açıklanacaktır. Ayrıca Başkanlık, Yönetmelik’in uygulanmasında ortaya çıkabilecek tereddütleri gidermeye ve gerekli ilave usul ve esasları belirlemeye yetkili kılınmıştır. Son olarak, Yönetmelik 1 Kasım 2026 tarihinde yürürlüğe girecektir.
Yazının tamamını PDF formatında buradan indirebilirsiniz.
İşbu bilgi notu, Türk hukukunun genel prensipleri çerçevesinde ve konu hakkında genel bir bilgilendirme yapmak amacıyla hazırlanmış olup tanıtım/reklam ve somut olaylar özelinde bir değerlendirme içermemektedir. Bu nedenle, işbu bilgi notunda yer alan bilgiler her durum için özel koşullara bağlı olarak farklılık gösterebilir ve Vardar Şanlı Avukatlık Bürosu bu durumlardan sorumlu tutulamaz.
